Mutra-karma: urinedrijvende kruiden (diuretica)

Vuur05Onder diuretica wordt in de geneeskunde urinedrijvende middelen verstaan. Deze middelen activeren de nieren en de blaas, waardoor gifstoffen beter uitgescheiden zouden kunnen worden.

De meeste diuretica hebben een bittere, wrange of scherpe smaak, hetgeen leiden kan tot een verlaging van kapha. Hier moet dus altijd rekening mee worden gehouden. De natuurlijke balans van het lichaam kan, indien kapha verlaagd wordt door deze middelen, uit haar evenwicht raken en eventueel doorslaan naar teveel vata. Het is belangrijk hier deskundig mee om te gaan. Ook hebben de meeste diuretica een verlagende werking op pitta.

Verhitting en afkoeling

Verkoeling is met name het gevolg van het feit dat tijdens het (veelvuldig) urineren ook hitte uit het lichaam afgevoerd wordt, evenals zuren en allerlei gifstoffen. Bovendien vindt er een lichte afkoeling plaats van het bloed, hetgeen een direct verlagende werking heeft op pitta. Zoals bekend zijn de eigenschappen van pitta heet en vochtig. Als je dus afkoelende en drogende kruiden inneemt dan wordt die pitta lager. De nieren, blaas, lever en galblaas worden door de diuretica afgekoeld, de urinestroom neemt toe en het oplossen/afvoeren van nier-, blaas en galstenen wordt zo bevorderd.
Maar wat nu als de patiënt een sterke vata-constitutie heeft? Loop je dan geen risico dat vata juist vermeerdert door deze middelen?

Water02Hierboven werd al duidelijk dat het onder deskundige leiding niet gauw zal gebeuren, maar toch moet deze mogelijke werking niet uit het oog worden verloren. Daarom zou men bij een vata-cliënt met nierstenen e.d. minder snel naar diuretica moeten grijpen, maar meer naar water of tonische middelen. Ook bij een pitta-type mag niet ‘zomaar’ diuretica worden toegepast. Er zijn bijvoorbeeld verwarmende diuretica die pitta juist kunnen verergeren! De jeneverbes is daar een goed voorbeeld van.

Mocht diuretica toch toegepast worden vanwege haar zeer goede eigenschappen, dan moet er toch naar een balans worden gezocht door ook kruiden te gebruiken die pitta weer afkoelen. Enkele afkoelende diuretica zijn o.a. asperge, bereduif, koemis koetjing (kattesnor), citroengras, gerst, gokshura, grote klis, heemst, koriander, paardebloem, punarnava en venkel. Diuretica met verwarmende eigenschappen (en dus minder geschikt voor pitta) zijn o.a.: ajowan, jeneverbes, kaneel, knoflook, mosterd, peen en peperselie.

Coen van der Kroon

Dertien categorieën:
1. Rasayana – tonica ofwel stimulerende, levenskracht schenkende kruiden
2. Deepana-(ama)pachana karma – kruiden voor o.a. de spijsvertering
3. Mutra-karma – urinedrijvende kruiden (diuretica)

1. Mutra-karma: Vata-shodana: windverdrijvende kruiden
2. Svedana-karma: zweetdrijvende kruiden
3. Krumigna-karma: antiparasitaire kruiden
4. Virechana-karma: laxerende kruiden
5. Kasa-svasa-karma: slijmoplossende kruiden
6. Sthambana karma: samentrekkende kruiden
7. Raktabhisarana karma: menstruatie regulerende kruiden
8. Rakta shodana karma: bloedzuiverende kruiden
9. Bhuta shodana karma: kalmerende kruiden
10. Jvara shodana karma: koortswerende kruiden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: