Vata-shodana: windverdrijvende kruiden

verkoelende pepermuntIn de natuurgeneeskunde worden de windverdrijvende kruiden carminatieven genoemd.

Ze hebben in het algemeen een verzachtende werking op gasvorming en pijn in de darmen. De spijsvertering wordt gekalmeerd en ama wordt verwijderd. De darmperistaltiek wordt ook bevorderd. Het heeft dus een effect op samana vayu, één van de vijf subdosha’s van vata.

Stimulans op zenuwen. De belangrijkste oorzaak van hun werking ligt in de stimulans die zij hebben op de zenuwen van het maag-darmkanaal, een stimulans die weer haar oorzaak vindt in het gegeven dat de meeste carminatieven een zekere (vaak kleine) hoeveelheid etherische oliën bevatten. Er vindt dus een algemene bevordering plaats van vata, die in de dikke darm gehuisvest is. Door die bevordering van vata wordt ook de agni, het (spijsverterings)vuur, verhoogd. Let wel: met bevordering van vata wordt geen verhóging van vata bedoeld, maar eerder een normalisering of harmonisering. Is de spijsvertering dus verstoord ten gevolge van nervositeit, onrust en depressie, dan zijn de hier besproken kruiden juist goed.

Maar ook nu moet er weer een nuance worden aangebracht: veel van de carminatieven hebben een droge eigenschap, dus zullen ze op langere termijn vata weer verhogen. Dit alles klinkt misschien verwarrend, maar als er met beleid en inzicht de juiste stappen worden genomen, zullen er geen problemen rijzen. Daarom is het altijd belangrijk te weten wat de eigenschappen van de kruiden zijn en ze nooit overmatig te gebruiken. Mocht het carminatief verhittend zijn (scherpe smaak!) dan zijn ze niet zo goed voor pitta maar juist wel voor vata.  Er zijn daarentegen ook carminatieven met een afkoelende werking en een bittere smaak die weer goed zijn voor pitta. Enkele kruiden van beide categorieën: Verhittende carminatieven zijn o.a.: basilicum, duivelsdrek (hing/asafoedtida), gember, jeneverbes, kalmoes, kardamom, knoflook, kurkuma, marjolein, nootmuskaat en valeriaan.
Verkoelende  carminatieven zijn o.a.: dille, groene munt, kattekruid, komijn, koriander, pepermunt en venkel.

Coen van der Kroon

Dertien categorieën:
1. Rasayana – tonica ofwel stimulerende, levenskracht schenkende kruiden
2. Deepana-(ama)pachana karma – kruiden voor o.a. de spijsvertering
3. Mutra-karma – urinedrijvende kruiden (diuretica)

1. Mutra-karma: Vata-shodana: windverdrijvende kruiden
2. Svedana-karma: zweetdrijvende kruiden
3. Krumigna-karma: antiparasitaire kruiden
4. Virechana-karma: laxerende kruiden
5. Kasa-svasa-karma: slijmoplossende kruiden
6. Sthambana karma: samentrekkende kruiden
7. Raktabhisarana karma: menstruatie regulerende kruiden
8. Rakta shodana karma: bloedzuiverende kruiden
9. Bhuta shodana karma: kalmerende kruiden
10. Jvara shodana karma: koortswerende kruiden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: