Ayurveda | de energetica van de kruiden 3

C. Vipaka – de werking na spijsvertering

Piper longum

Piper Indicum maximum longum

Dit principe vormt een energetische categorie die uniek is in ayurveda.

Vipaka verwijst naar de werking van de smaken nádat de spijsvertering de substanties of kruiden heeft verteerd. Het is de werking van een bepaalde smaak op de weefsels na vertering óf na gekookt te zijn. Het is het langetermijneffect van bepaalde voeding of kruid. Vipaka komt voort uit de combinatie van het spijsverteringsvuur met een bepaalde smaak.

Zoete en zoute smaak:
na spijsvertering worden deze smaken zoet. Zoet werkt voedend en bevochtigend op de weefsels en heeft ook een mild laxerend effect. De verkoelende en anti-inflammatoire aard van zoet zijn goed voor pitta. De natte en opbouwende werking ervan doet kapha toenemen. Het werkt voedend en kalmerend op vata.

Zure smaak:
na spijsvertering blijft dit zuur. De smaak zuur stimuleert het metabolisme, ondersteunt de lever, vermeerdert hitte en vochtigheid in het lichaam, terwijl het tegelijkertijd het zenuwstelsel kalmeert. De langetermijneffecten ervan verergeren pitta en kalmeren vata. Scherp/heet, bitter, wrang: na spijsvertering worden deze smaken scherp. De aard daarvan is droogheid, constipatie en vermeerdering van gasvorming. Dat is goed voor kapha, maar het verergert vata.

De werking van pepersoorten:
Pepersoorten verschaffen een goed voorbeeld van hoe vipaka kan variëren. Zowel zwarte peper als lange peper (pippali) zijn scherp wat betreft rasa (smaak), en verhittend qua virya (werking). Zwarte peper is als vipaka scherp, en heeft dus een constiperende en drogende werking.

Zwarte peper kan de reproductieweefsels doen opdrogen en beschadigen. Pippali daarentegen heeft een zoete vipaka en helpt derhalve bij uitscheiding, is bevochtigend en vormt een goed revitaliserend tonicum voor kapha. Het heeft een opbouwende werking op de reproductieweefsels. Uien en gember vormen een ander goed voorbeeld van kruiden die heet en irriterend werken als ze rauw zijn, maar die minder heet en zoeter en voedender worden, nadat ze gekookt zijn. In gekookte vorm hebben ze beide een anti-inflammatoire werking en ondersteunen ze het reproductiesysteem.

(wordt vervolgd)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: